عباس قديانى

39

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

رقابت داشته‌اند . بعضى از شعرا نيز مانند جمال الدين اصفهانى و پسرش كمال اسماعيل آنها را ستوده‌اند . اختلاف و رقابت بين آل صاعد و آل خجند غالبا منتهى به مبارزات بين حنفيان و شافعيان مىشده است ، و غالبا در اين منازعات قتلها و غارتها واقع مىگرديده است و هربار محله‌اى در اصفهان زيرورو مىشده است . آل طاهر : - طاهريان آل عراق - خوارزمشاهيان قديم حكام قديم خوارزم ، خاندان حكام قديم خوارزم كه در شهر كاث يا كات واقع در مشرق جيحون به عنوان خوارزمشاه حكومت مىكرده‌اند و نسب خود را به كيخسرو ساسانى مىرسانيده‌اند و ظاهرا از دورهء قبل از اسلام در اين ناحيه حكومت مىكرده‌اند . از مشاهير امراى اين خاندان يكى ابو سعيد احمد ابن محمد ابن عراق است كه اصلاحاتى در تاريخ خوارزمى كرد . خاندان آل عراق حكام قديم خوارزم نيز خوانده مىشدند كه به دست مأمونيان در سنهء 385 ه . ق . برافتاد . آل فريغون سلسله امراى مستقل ولايت جوزجانان كه از حدود 279 تا سنهء 401 ه . ق . در آن ولايت فرمانروايى كرده‌اند ، و قبل از آن نيز اين خاندان به احتمال قوى در آن ولايت اقتدار داشته‌اند . ولايت جوزجانان ناحيه‌اى بوده است بين مرو الرود و بلخ ، و مركز آن ولايت يهوديه نام داشته . امراى آل فريغون در حمايت و نگهدارى و تشويق اهل فضل و ادب اهتمام داشته‌اند ، چنانچه بديع الزمان همدانى ، ابو بكر خرازى ، مؤلف مفاتيح العلوم و ابو الفتح بستى بدانها انتساب داشته‌اند . از امراى اين خاندان ابو الحارث محمد ابن فريغون با سبكتكين غزنوى خويشى داشت ، و در اوايل استيلاى محمود غزنوى در خراسان وفات يافت . بعد از او پسرش ابو نصر احمد ابن ابو الحارث به امارت جوزجان نشست و او در سنهء 401 ه . ق . وفات يافت و با مرگ او ولايت جوزجانان ضميمه قلمرو محمود غزنوى گشت . نامهاى فرمانروايان آل فريغون آل قارن سلسله‌اى در طبرستان ، كيوس پسر قباد و برادر خسرو انوشيروان چون آيين مزدكى داشت و در طبرستان فرمانروايى مىكرد و مزدكيان مىخواستند او را به پادشاهى بنشانند از اين جهت خسرو انوشيروان او را از طبرستان برداشته ، قارن پسر سوخرا را به‌جاى او گماشت . و از اين تاريخ بود كه سلسله‌اى در طبرستان روى كار مىآيند كه ايشان را آل قارن مىخوانند . محل حكومت ايشان كوه قارن متصل به فيروزكوه بود و شهر آن شهمار و قلعه‌اش پريم كه امروز فيروزكوه خوانده مىشود نام داشت . آل قاورد : - سلجوقيان كرمان .